А.Е.Кулаковскай атынан государственнай бириэмийэ лауретын аатыгар 2003 с. Ус киhи кандитатурата турда. Суруйааччы Гавриил Спиридонович Угаров, учуутал Василий Романович Ларионов, режиссер Андрей Саввич Борисов. Г.С.Угаров фантастическай темаҕа суруйан испитэ. Чэл олох туhунан биир бастакынан боппуруоһу  көтөхпүтэ. Онно арыгыттан олох     аккаастаныы боппуруоһа турбат, кэмнээн, культурнайдык иһиэххэ диэн өйдөбүлү туруорбута. Ол тула сытыы мөккүөрдэр бара сылдьыбыттара. Мөккүөр тугунан бүппүтун билбэппин. В.Р.Ларионов бука улахан учуутал эбитэ буолуо, ону РСФСР үтүөлээх учуутала буолбутатуоһулуур. Ол гынан баран
К.С.Чиряев, Н.В.Егоров, Г.Е.Бессонов, Б.Н.Андреев курдук элбэх үлэлэрдээҕин билбэппин.

Уhүс кандидат Андрей Саввич  Борисов  Россия, урукку союзнай республикалар, Европа, Япония дойдуларын үрдүнэн биир идэлээхтэригэр киэҥник биллибит, суон сурахтаммыт режиссер. Театр  нөҥүө сахалар культураларын, тылларын, айар интеллигенциятьгн Аан дойдуга билиһиннэрбит, көрдөрбут, иһитиннэрбит бастакы суду киhибит. Кини биһиги театральнай эрэ куль турабыт буолбакка, саха уопсай культуратын ис туругун, олоххо сыһыанын атын кэрдиис  таһымҥа  таһаарбыт киһи.  "Желанный,   голубой берег     мой"   спектакльга  ССРС Государственнай бириэмийэтин лауреатын аатын ылар.  Кинини  кытта  Ефим Степанов,-:Симон Федотов, Герасим Васйльев, художник  Геннадий Сотников эмиэ ылбыттара. 1999с. Шекспираатырбыт "Король Лир" диэн  драматын иһин иккис тегүл  РФ Государственнай бириэмийэтин, Россия национальнай театральнай   саамай үрдүк "Золотая маска" бириэмийэтинэн наҕараадаланар. Режиссеры кытта Ефим Степанов иккис төгүл, эдэр артыыс  Иннокентий Луковцев Россия государствотын  үрдүк дуоһунастарга анаммытын аа5а да барбаппын. Андрей Саввич биhиги литературабыт классиктарын , ол иhигэр Кулаковскай, Софронов, Ойуунускай, айымньыларын Саха театрын сценатыгар таhаарбыта. «Ойуун туулун», «Алампа, алампа…» (Софронов туhунан), «Будуруйбут кэммэт» спектакллар бэйэлэрэ саха культуратын биир туспа событиеларынан буолаллар.  Платон Алексеевич Ойуунускай  туhунан  «Кириэhим кэннтгэр хааларым…» театрализованнай хас биирдиилэрэ улахан уус-уран болотуналар. Россия президена кэлэ сылдьан алта саастаах Мира Самырованы, кырачаан диэн утуэкэннээх олонхоhут  о5ону Таатта5а кэрдум,диэн сургэтэ  кэтэ5уллэн,астынан бэлиэтээн турардаах. Оннук композициялары ким онорбутай – барыта Андрей Саввич. Платон Алексеевич Ойуунускай айымньыларынан дириҥ ис философиятын, киһи-аймах уопсай сайдар ис хоһоонун тиһилигин,уустугун ойуулаан туруорбут пьесала рынан "Александр Македонскай", "Соломуон Муударай","Улуу Кудаҥса", "Кыһыл Ойууй",Ньургун Боотур" айымньыларын саха театрын сценатыгар туруоруута хайдахтаах курдук саха киһитин киэн туттуутун, саха норуотун өйүн,  дууһатын   арыйан көрдөрдө. Саха  былыргы  культурата, итэҕэлэ, олоххо дириҥ көрүүтэ суох, хаалыылаах   омук  диэн  тарҕата  сатыыр сылдьар өйдөрүн санааларын хампы оҕуста. Манна биир санааны чоп чулаан  туран  этиэхпин  ба5арабын. Сценаттан оонньуур артыыстар, пьеса туруорбут режиссердар улэлэрэ тутатына сэптээх сыанабылы ылбатахтарына утары умнууга хаалан и4эллэр. Ону эйдуур государство, дойду салайааччылара  утары бэлиэтээн и4эллэр эбит.  Ол иhин советскай союз артыыстара хас эмит тэгуллээх Ленинскэй, Сталинскэй бириэмийэ  лауреатын аатын ылаллар  эбит. Мин ону эйдээн баран Андрей Саввич Ойуунускай  бириэмийэтин хас  эмит  тэгуллээх  лауреата, Государственнай бириэмийэ лауреата, Саха народнай артыыhа буолуо  дии Саныырым. Оннук  бочуокка тиксибит курдук итэ5эйэрим . Ону табаарыстарбыттан  ыйытала4ан истэн баран , хайдах эрэ, олус соhуйдум.  Билбитим Россия искуствотын утуэлээх улэhитэ диэн ааттаах уhу. Ону истэн баран до5орбун Г.Г.Колесовы санаан кэллим. «Ньургун Боотур» олонхо толору тиэкиhэ 1960 сыллар бутэhиктэригэр Союз грампластинкатыгар  хайдахтаах курдук улэ бэ5эну кэрсэн уhуллубутун кэпсээбитэ.  Энин араас убулуэйдэри атаарбыт. Бу былаhын тухары Ойуунускай бириэмийэтигэр туhэрии туhунан ким да санаабат. Арай Гавриил Гаврилович элбутун эрэ кэннэ то5ус хонугун атаара олорон, эйдээн кэлэн «бабат» диэбиппит. Туhэрэргэ сэбулэспиппит. Бастакы президент эйдээн  «посмертно» диэн Ойуунускай бириэмийэтин биэрдэрбиппит. Онно мин кыттыбыппынан мунур суох уэрэбин. Улуу артыыстарбыт  Пантелеймон Васильев ( Кукур Уус), Петр Решетников (Сорук Боллук), Дмитрий Ходулов (Отелло), Лазарь Сергучев (Партизан Егоров) оруолларын нтолорбуттарын норуот номо5ор эрэ хаалан сылдьаллар. Бэл Лааhар туох да аата-суола суох кэмуллэ сытта5а. Артыыстаы, режиссердары урдук чыпчааллары ситистэхитэрин аайы бэйэбит государствобыт аатыттан урдук биримэмийэннэн бэлиэтээн иhиэххэ диэ этии киллэрбит.

Егор АЛЕКСЕЕВ